Verhuizing van dit blog

Ik heb de stap genomen. Via wordpress.org en met een beetje hulp van de tutorials van Yvonne Alefs (http://www.vanwensnaarwebsite.nl) heb ik mijn blog verhuisd naar mijn eigen website / server. Dit betekent dat dit bericht het laatste zal zijn welke hier verschijnt. Voor alle nieuwe berichten verwijs ik iedereen door naar:

www.nandoonline.com

Als je daar dan bent, vul dan direct je email adres in zodat je op de hoogte gehouden wordt van de ontwikkelingen rond mijn fotografie, zoals nieuws, workshops, lezingen, nieuwe foto’s, exposities, tutorials en noem maar op.

Behalve een nieuwe lokatie heb ik vanaf vandaag ook een facebook pagina aangemaakt. Erg veel staat er nu nog niet op, maar daar moet snel verandering in gaan komen.
Ben je ook lid van Facebook? Kom dan even naar mijn pagina en druk op die ‘vind ik leuk‘  knop. De pagina is:

http://www.facebook.com/nandoharmsen

Ik wil alle mensen die dit blog gevolgd hebben danken voor de aandacht, en ik hoop jullie allemaal terug te zien op http://www.nandoonline.com.

Wystawa zdjęć Nando Harmsena z Holandii

Wystawa zdjęć Nando Harmsena z Holandii” Zo staat het te lezen op de website van Bibliotheka Publiczna, waar op dit moment mijn foto’s uit de serie ‘Stilte in de Peel’ worden geëxposeerd. 

Zoals ik al in mijn vorige berichten heb verteld, zijn er tv opnamen gemaakt voor de lokale tv Karat. Dit interview staat nu ook op de website van de bibliotheek

Ik ben blij dat er een voice over is gebruikt om mijn gebrekkige Engels voor de Polen verstaanbaar te maken. Na vier dagen Duits spreken, is de omschakeling naar Engels niet bepaald gemakkelijk. Ik hoop maar dat het allemaal goed vertaald is, maar daar twijfel ik niet aan.

Stoomtreinen van Wolsztyn

Stoomtreinen behoren tot het verleden. Alleen in enkele Latijns-Europese landen worden nog stoomtreinen ingezet, èn in Polen. De Poolse staatsspoorwegen P.K.P. (Polskie Koleje Państwowe) rijdt nu nog dagelijks met een stoomtrein tussen Wolsztyn en Poznań als onderdeel van de reguliere dienstregeling.

Twee maal per dag rijdt de stoomtrein op en neer van Wolsztyn naar Poznań.

Dankzij Wojtek Lis, die onder andere de rol van tolk vervulde tijdens ons verblijf in Wolsztyn, zijn we veel te weten gekomen over de dagelijkse werkzaamheden die nodig zijn om deze prachtige stoomlocomotieven te laten rijden. Wojtek houdt ook al jaren een website bij en wat betreft stoomtreinen is hij een lopende encyclopedie.

Elke dag arriveert de stoomtrein uit Poznań om 11:07 uur op het station in Wolsztyn. De wagons worden op het station afgekoppeld waarna de stoomlocomotief op het depot gereed gemaakt wordt voor de nieuwe rit. Dit betekent dat de locomotief op het spoor omgedraaid moet worden waarna as en slakken uit de stookketel verwijderd worden.

Keren van de stoomlocomotief met een carrousel

Alle werkzaamheden worden verricht door een klein team mannen en alles gebeurt met simpel handwerk. Er is geen geautomatiseerde apparatuur waardoor het lijkt alsof je vijftig jaar terug in de tijd gaat. Ter plekke worden er kleine reparaties uitgevoerd. Op het moment dat we daar waren was er een luchtpomp defect en de pakkingsringen van een van de zuigers werden vervangen. Deze mannen, gehuld in overals en met niets meer dan een aantal steeksleutels, hamers en todden zorgen ervoor dat de locomotief op tijd klaar is voor de nieuwe rit.

De stookketel leegspuiten om alle as en slakken te verwijderen

Het is toegestaan om overal rond te lopen: langs de rails, over de rails, bij de locomotieven, tussen het personeel. Zolang  je niet in de weg loopt is het geen probleem om over de schouder van deze mannen mee te kijken. Het geeft een prachtig beeld hoe het werk aan en op het spoor er vroeger aan toe ging, toen stoomtreinen nog gemeengoed waren. Ook de werkplaats, de grote hal waar de locomotieven worden onderhouden, ziet er antiek uit. Een leuk detail: een van de locomotieven die daar in de hal staat is gebruikt in de film ‘The Pianist‘  van Roman Polański.

Wat Wojtek ons nog meer vertelde was, dat er altijd iemand gedurende de nacht dienst heeft. Deze man moet elke twee uur maar liefst 20 scheppen kolen op het vuur gooien zodat de stoomlocomotief warm blijft. Pas na dertig dagen laten ze de locomotief afkoelen voor groot onderhoud.

Reparaties aan een luchtklep en de zuigerafdichtingen

Nadat de kolen geladen zijn, het water bijgevuld en alle onderdelen weer in orde zijn, rijdt de stoomlocomotief terug naar het perron om de wagons aan te koppelen. Om 13:00 vertrekt de stoomtrein weer naar Poznań.

Vertrek van het depot naar het perron om aan te koppelen

Er wordt door Wojtek duidelijk op gewezen dat dit depot in Wolsztyn geen museum is. Het is een normaal draaiende dienstregeling. Hij vertelde er ook bij dat een dienstregeling als deze niet rendabel is. De P.K.P. houdt het echter in stand om het erfgoed en het toerisme. Elk jaar is er een groot festival waarbij uit heel Europa stoomlocomotieven naar Wolsztyn komen.

Op dit moment zijn er een dertigtal stoomlocomotieven in Wolsztyn te zien. Maar een klein aantal is ook daadwerkelijk inzetbaar. De rest staan er in verschillende staat van ontbinding bij. Elk jaar moet er een locomotief gerenoveerd worden, tenminste; dat is de planning.

Meer foto’s zijn te zien op flick-r, samen met andere foto’s van ons verblijf in Wolsztyn:

http://www.flickr.com/photos/nandoonline/sets/72157631860172398/show/

Opening expositie in Wolsztyn, Polen

Als onderdeel van de hernieuwing van het vriendschapsverdrag tussen Maasbree en de Poolse stad Wolsztyn is mijn expositie “Stilte in Peel” daar naar toe gegaan. We hadden het idee om te gaan kijken hoe mijn werk tentoongesteld was, maar na de ontmoeting met de Poolse delegatie tijdens de ondertekening van het verdrag in Maasbree, zijn we uitgenodigd om naar de opening zelf te komen.

Niet wetende wat ons te wachten stond zijn we op 20 oktober ontvangen door Arleta Spinner, de directrice van de bibliotheek in Wolsztyn, en Wojtek Lis van het informatie bureau in de stad. Al snel bleek dat er behalve het verblijf een aantal activiteiten gepland waren waardoor we een ‘goed gevuld schema’ hadden: rondleidingen, wandelingen in de omgeving en een uitstapje naar de nabij gelegen stad Poznań. De opening zelf stond gepland op dinsdag 23 oktober.

Op maandag werden we ‘s-morgens in de bibliotheek verwacht voor een interview met de plaatstelijke krant. De taal is en blijft een probleem, maar met enkele woorden Duits en een online vertaalprogramma lukte het allemaal. Ik hoop maar dat alles goed is overgekomen.

De opening zelf was groots aangepakt. Een toespraak van Arleta en door leden van het gemeentelijk cultuurbureau. Ik mocht zelf ook een woordje spreken (in het Duits, vertaald naar het Pools door Wotjek Lis). Tussen de toespraken door speelde een aantal muzikanten van de plaatselijke muziekschool.

Als dank voor de gastvrijheid heb ik daar ter plekke een drietal foto’s overhandigd als blijvende herinnering aan mijn werk. Dit gebaar werd met applaus ontvangen. Natuurlijk volgde een uitgebreide ronde van dankwoordjes, afgesloten met een rondje champagne. Tot onze grote verrassing had Arleta een heuse bruidstaart geregeld omdat ze tijdens het interview met de krant vernam dat ik ook huwelijksreportages maak.

Alsof dit nog niet alles was, werd ons te kennen gegeven dat er de volgende dag nog een interview voor de plaatselijke tv zou komen.

Wat als een simpele korte vakantie naar Polen begon, om de expositie in de bibliotheek van Wolsztyn te gaan bekijken, is uitgelopen in een volledig verzorgd verblijf. We zijn ontvangen en behandeld als ere-gasten, misschien zelfs beroemdheden, wat zelfs nu nog heel onwerkelijk aanvoelt. Het was een fantastische ervaring.

De aanstaande workshop ‘Nachtfotografie’

Het valt niet mee om een goede locatie te vinden voor mijn aanstaande workshop ‘Nachtfotografie.’ Maar we hebben er een gevonden: de Warande.

ISO 100 | f/6,3 | t=30sec | -1EV

In eerste instantie dacht ik aan de plaats waar ik de afgelopen paar jaar als gastheer heb opgetreden tijdens een fotografie activiteit in het kader van ‘Nacht-van-de-Nacht’ : het dorpje Griendtsveen in de Peel. Een leuke plaats met heel donkere plekken. Dit is echter niet geschikt voor wat ik in gedachten heb. Nachtfotografie kan daar moeilijk zijn.

ISO 800 | f/8 | t = 20sec | -1EV

Maar waarom ver weg zoeken als het ook dichterbij kan. Midden in Helmond ligt het kleine park de Warande waar een keur aan mogelijkheden zijn: van verlicht tot heel erg donker. Een prachtige locatie die zich heel erg goed leent voor een workshop. En bovendien is het makkelijk bereikbaar, èn voldoende parkeer gelegenheid.

Nu kan ik de verdere details gaan invullen om vervolgens de mensen aan te schrijven die al interesse hebben getoond. Ik verwacht de eerste officiële aankondiging voor het einde van deze maand. Heb je interesse, laat dit dan even weten.

selfportret 37:40 min startrail (113x 20sec | f/8 | ISO1600

De huwelijksreportage van Lidia en Ton

Zojuist heb ik de huwelijksreportage van Lidia en Ton geleverd, samen met een prachtig 30×45 canvas doek. Wederom is er een echtpaar tevreden.

Lidia en Ton zijn op 7 september 2012 getrouwd in Wijchen. De stijl van de reportage is meer traditioneel dan de laatste paar huwelijksreportages die ik gemaakt hebt. Dit komt tot uiting in de stijl van foto’s en natuurlijk de layout en het uiterlijk van de DVD presentatie box waarin ik de DVD’s met foto’s geleverd heb. Zo is elke huwelijksreportage uniek en geheel naar wens van het bruidspaar.

 

De komende maand staat een kennismakingsgesprek gepland voor de volgende huwelijksreportage, die net als deze van Lidia en Ton een eigen karakter en sfeer zal bevatten. Helemaal naar wens van het aanstaande echtpaar. Ik kijk er nu al naar vooruit.

Verslag: de verbrande natuur van Strabrecht

Ik was vandaag door mijn (oude) natuurfoto’s aan het snuffelen toen ik de foto’s van het verbrande gebied van Strabrecht weer eens onder ogen kreeg. De brand op de Strabrechtse Heide ontstond op 2 juli 2010. Vier dagen later was de brand pas volledig geblust. In totaal was er 150 hectare bos en heide verbrand.

Op 8 juli ben ik op Strabrecht gaan kijken. De grond was nog warm van het vuur, de aslaag centimeters dik. Alles was zwart geblakerd waardoor het leek alsof je in een buitenaards landschap rondwaarde. Dit was onwerkelijk, onvoorstelbaar.

Drie dagen nadat het laatste vuur gedoofd was.

 

In overleg met de boswachter hebben we niet lang in het gebied rondgelopen; het was tenslotte nog afgesloten voor publiek. Op 22 juli zijn we terug gegaan. De hitte zat nog steeds in de grond, je voelde het overal om je heen. De as stoof op bij elke stap en langzaam realiseerden we ons hoe groot de impact van deze brand op dit stukje natuur was. Op het eerste oog was nergens een teken van leven te bekennen, alsof dood en verderf het enige overgeblevene was. Maar toch, toen al, slechts enkele weken na het vuur, lagen de dennenappels opengebarsten op de aslaag, klaar om hun zaden te verspreiden.

Open dennenappels, als rode rozen in het zwarte landschap

In het troosteloze landschap waren nu al verborgen tekenen van terugkerend leven, van een dynamische natuur die de brand in haar voordeel gebruikte. Zoals de boswachter het vertelde: “het is een ramp, zeker in dit jaargetijde, maar de natuur komt er wel bovenop.” De eerste tekenen waren er al.

Omdat ik  volledig in beslag genomen werd door de exposities over de Groote Peel zijn we daarna lang niet meer op de Strabrechtse Heide geweest. Tot op een avond in januari 2012, ongeveer anderhalf jaar na de brand. En zelfs in hartje winter was te zien hoe de natuur opnieuw beslag ging leggen op die zwarte vlakte en de verkoolde bossen. Staatsbosbeheer had besloten om een deel van het gebied onaangeroerd te laten (andere delen werden gekapt om terug te geven aan de heide).

Pionier begroeiing in de verkoolde bossen

De dood maakt plaats voor nieuw leven

Die avond was magisch, met het licht van de laagstaande zon leek het groene landschap in een eigen licht te schijnen. Al het zwart van het omliggende landschap benadrukte dat alleen nog maar. Maar het was winter, en de lente met al het nieuw leven moest nog komen.

Overdags ben ik niet veel in het destijds verbrandde deel geweest. Alleen in de avonduren, als het licht lange schaduwen wierp en de dramatiek van de natuur op zijn best was. De laatste keer dat we in dat deel waren, was eind juni 2012; vrijwel exact twee jaar na de brand. En hoewel de verkoolde stammen van de dennen als pilaren in het gebied staan, vol met droevige herinneringen, leeft de natuur helemaal op. Overal groeien er planten en het dierenleven is volop aanwezig. Langzaam vervaagt de herinnering aan de brand die 150 hectare leek te verwoesten. Ik denk zelfs dat het gebied er aan het einde rijker van geworden is, zolang we er onszelf maar niet teveel mee bemoeien.

De laatste gemaakte foto’s zijn van het Wilgenroosje in bloei. Een groter contrast met de zwarte stammen kan ik me niet voorstellen. Nog enkele jaren en dan zijn de laatste tekenen van de brand verdwenen.

 

 

 

De huwelijksreportage van Hélène en Björn

Een huwelijksreportage is pas gereed als ik de foto’s persoonlijk overhandigd heb. Sinds halverwege dit jaar wordt de reportage in een prachtige DVD box geleverd, volledig in de stijl van het echtpaar samengesteld en ontworpen.  Vandaag heb ik de reportage van Hélène en Björn mogen overhandigen.

Dit is ook de eerste reportage in combinatie met het 30×45 canvas doek, dat ik in augustus aangeboden heb ter ere van mijn publicatie in Photodigitaal. De DVD presentatie box komt natuurlijk niet tot zijn recht in een foto. Daarvoor moet je het echt in je handen hebben.

 

 

De tevreden en trotse blik van het echtpaar geeft elke keer weer een voldaan gevoel waarmee ik de huwelijksreportage kan afsluiten. De foto´s worden in archief gehouden, inclusief periodieke backup zodat de foto´s niet verloren zullen gaan. Op naar de woensdag, voor de volgende overhandiging.

Iridium flare

Wie heeft de iridium flare in de foto van het vorige bericht kunnen vinden?

Voor wie het niet gezien heeft: precies tussen de bomen, links boven het midden.

Iridium flare

Regelmatig reflecteert het zonlicht in de zonnepanelen van een van de vele communicatie satellieten die rondjes om de Aarde draaien. Die reflectie wordt Iridium flare genoemd en deze kunnen we met het blote oog zien. Meer informatie staat op de pagina van wikipedia waar tevens op te lezen is, dat het om een satelliet gaat uit het Iridium netwerk (vandaar de naam).

Deze Iridium flare duurde in totaal 9 foto’s van 10 seconden en vond plaats rond 22:28 uur. Op de website van heavens-above.com is terug te vinden over welke satelliet het gaat. De tijd die daar vermeld staat houdt voor zover ik weet geen rekening met de zomertijd zodat het dan duidelijk wordt dat het hier om satelliet Iridium 4 gaat.

De openingen in de flare zijn veroorzaakt door de tijd tussen de opnamen in.

Door de negen foto’s van elk tien seconden achter elkaar te plaatsen is een goed idee te krijgen hoe een iridium flare aan de hemel zichtbaar is.  De animatie is ongeveer 50x de werkelijke snelheid. Ook de rotatie van de hemel is op deze manier versneld goed te zien. Deze beweging van de hemel veroorzaakt dus de sterrensporen bij lange sluitertijden.
In werkelijkheid duurde de iridium flare ongeveer 90 seconden.

Er is natuurlijk nog meer te zien in deze foto van de sterrenhemel. De melkweg is vaag zichtbaar, maar ook het sterrenbeeld Casseiopeia en zelfs het sterrenstelsel Andromeda. Voor een echt goed zicht is de Brouwhuise Heide niet donker genoeg. Daarvoor moeten we Nederland verlaten, zoals ik in mijn vorige bericht heb laten zien.

Licht in de duisternis

Hoe donker is het in Nederland?

Dat is een vraag die niet eenduidig beantwoord kan worden. In de randstad is er tenslotte veel meer lichtvervuiling dan in Friesland. Ik woon in Noord Brabant, in Helmond, waar de lichtvervuiling mijn inziens vrij aardig als gemiddeld voor Nederland kan worden beschouwd. Het kaartje van de lichtvervuiling geeft een goed beeld (bron: http://www.sterrenkunde.nl/deepsky/technieken-vb.htm)

Lichtvervuiling in de Benelux

Tussen Helmond en Deurne ligt de Brouwhuise Heide, een klein bos / heide gebied dat langzaamaan ingesloten wordt door bebouwing en industrie, maar wat een prachtig gevarieerd stukje natuur is. Middenin ligt een klein stuk heide vanwaar er een mooi uitzicht op de nachtelijke hemel is, zonder direct noemenswaardig veel last te hebben van de lichtvervuiling van Helmond en Deurne.

Het is daar donker. Dat heb ik gisteren wel gemerkt (de ‘asgrauwe’ maan kwam pas om 01:38 uur op). Maar die duisternis is schijn. Als je ogen aan het duister gewend zijn (een zaklamp / looplamp niet of niet teveel gebruiken) kun je de weg en bospaden vrij aardig herkennen. Terwijl mijn EOS 5D met fisheye aan de slag was om de opnamen voor een startrail te maken, besloot ik om met de 1Dmk3 en 17-40L  een opname van mijn setup te maken. Een foto van 30 seconden op ISO3200 en f/4, èn een van 10 minuten bij ISO1600 en f/5,6. Met die foto van 10 minuten wordt het direct duidelijk dat het nooit echt donker is.

ISO3200 f/4 t=30sec

ISO1600 f/5,6 t=10min

In een eerder bericht heb ik al eens aangegeven dat je de belichting in een donkere omgeving kan meten. Ik zeg ook altijd dat er wat onderbelicht moet worden om het ‘nacht-gevoel’  terug te krijgen, dat de foto anders een ‘daglicht’ foto wordt. Met deze foto van 10 minuten is dat ook wel duidelijk. Ik vraag me af wat het resultaat zal zijn indien ik op een werkelijk donkere locatie zo’n lange belichting zou maken.  Helaas heb je die plekken hier in Nederland niet.

En wat is het resultaat van mijn startrail (sterrenspoor)? Ik heb 233 foto’s gemaakt van elk 10 minuten lang, èn eentje van 3 minuten voor de voorgrond. De instellingen zijn ISO1600, diafragma f/2,8 en de witbalans op 3400K. Die 233 foto’s samengevoegd geven een virtuele belichtingstijd van 38 minuten en 50 seconden. Helaas staat de vallende ster die ik voorbij de poolster zag schieten er niet op. Wat er wel op staat is een iridium flare. Wie kan ‘m vinden?

 

 

Lees hier het antwoord.